Yasaman Tamizkar
Introductie Lines of Flight

01.03  –  10.05

Lines of Flight, een zine gewijd aan de lange weg van thuis naar een nieuw samenzijn.

Lines of Flight* nodigt kunstenaars en schrijvers uit om vertrouwde paden te verlaten en zo noties van thuishoren, samenhorigheid en integratie te hertalen naar een visuele taal.

Ontheemding houdt steeds de herinnering aan oorsprong vast en verbreedt tegelijk het blikveld naar nieuwe horizonten en bestemmingen. Het laat vormen van toebehoren los, maar bewaart ze ook of geeft ze opnieuw vorm. Ontheemding in welke vorm dan ook - gedwongen of vrijwillig - sleept en duwt ontheemden tussen twee punten. Ontheemden bevinden zich in een voortdurende strijd tussen dichotomie en versmelting, tussen herinneringen aan thuis en een weg naar een nieuwe start. Het vertrouwde landschap van thuis wordt vaag door een transpositie die over de landsgrenzen van de ontheemde reikt. Ontheemden brengen voortdurend twee realiteiten van hun bestaan op één lijn door zich te heroriënteren en tegelijkertijd herinneringen op te halen.

In het midden van de jaren negentig voerden ingenieurs een draagkrachtexperiment uit om het weerstandsgedrag te onderzoeken van glas en hout, twee kwetsbare componenten in de structuur en architectuur van gebouwen. Ingenieurs installeerden in verschillende delen van de componenten reksensoren om lokale en globale verplaatsingen te meten en zo het bereik te berekenen van de buiging in een balk of de broosheid van glas onder schokken of druk. Hoeveel belasting kan glas verdragen totdat het versplintert? Hoe ver kan een balk buigen tot hij breekt?

In de mechanica wordt verplaatsing gedefinieerd als de afstand die een deeltje of lichaam in een bepaalde richting aflegt. In het draagkrachtexperiment verwijst globale verplaatsing naar de afstand vanaf het beginpunt van stabiliteit tot het punt waar een nieuwe buigzone ontstaat. Lokale verplaatsing verwijst naar de interne vervorming van een element als gevolg van druk of spanning. In de sociale wetenschappen brengen deze metaforen ons tot de definitie van ontheemding als de vrijwillige of gedwongen hervestiging van een persoon of een groep mensen. De strijd die ontheemden voeren, het proces van assimilatie, zet hun identiteitservaring voortdurend onder druk zowel op cultureel als emotioneel vlak, tegelijk kunnen hun visies en horizonten worden verruimd.

Culturele integratie betekent voor nieuwkomers vaak een vorm van stress omdat het hen verder wegleidt van de plaats waar zij ooit thuis waren. De ontheemde bevindt zich tussen geschiedenissen. Nieuwkomers voegen nieuwe ervaringen toe aan hun levens, ze komen los van hun oorspronkelijke context en ontdekkennieuwe horizonten.

Ontheemding, mobiliteit en reizen werpen een licht op een nieuwe toekomst. Hoe zullen ontheemden functioneren onder druk van socioculturele spanningen die door hun bestemming gecreëerd worden? Welk patroon zal hun verandering aannemen? In welke richting zullen zij worden geduwd en hoe zal hun nieuwe identiteit eruit zien?

(*Lines of Flight is de titel van de tentoonstelling over het archief van Nilima Sheikh, dat te zien was van 19 mei 2018 tot 18 june 2018 bij Asia Art Archive Library in Sheung Wan, Hongkong.)