Julia Eckhardt
Drift

01.05

Op een regenachtige zaterdagmiddag reis ik van Brussel naar Gent om een tentoonstelling te bezoeken. Ik ken de twee makers, maar weet niet wat ik van hun werk kan verwachten. In het station word ik gewaarschuwd dat ik bij het raam moet gaan zitten om overvolle treinen richting kust te vermijden. Deze waarschuwing is overbodig: de trein is niet alleen ultra-lang, maar ook bijna helemaal leeg.

Ik heb van tevoren een kaartje moeten reserveren bij KIOSK vanwege Corona en bij die gelegenheid ontdekte ik de titel van de installatie: Sonic Driftwood. Er werd in dit verband ook een vraag gesteld, hoewel ik me niet meer precies kan herinneren waar: "Is luisteren een creatieve daad?". Intuïtief ben ik nieuwsgierig naar de eerste van deze bewoordingen: wat is "sonic driftwood"? Treibholz, drijfhout - wat is dat überhaupt? Het roept een associatie op met brak water dat dichtbij een oever lui heen en weer klotst, van lichtelijk vergaan hout, onderworpen aan tijd en omstandigheden. Drijfhout wordt bewogen door het water. Het is passief, in een niet zelf gekozen gezelschap van andere dingen. Samen zitten ze in een proces van ontbinding. Ik ben nieuwsgierig, maar ook een beetje beducht voor de titel: is niet bijna alle geluid drijvend, random, voorbijgaand - is dat niet gewoon inherent aan de natuur van geluid? Zo bezien zou de titel misschien enigszins gratuit kunnen uitdraaien.

Er stappen nu toch wat meer mensen op de trein; gedempt stemmengeluid wegens de verspreide zitorde, gecombineerd met de aanhoudende maar wisselende frequenties van de motor van de trein. Ik laat mezelf over aan het drijven van de geluiden en mijn gedachten en val in slaap.

Eenmaal ter plaatse word ik geïnformeerd dat een volledige doorloop van het stuk 40 minuten duurt. Het is aangenaam om op die manier de tijd te kunnen overschouwen, al zal na 20 minuten blijken dat de informatie niet klopt – niet erg, ik blijf gewoon ook de tweede doorloop, dankbaar voor de misinformatie. Ik kom binnen, het eerste wat ik zie is een waterplas en ik vraag me af of er een lek is. Maar snel blijkt dat er meerdere zijn, dat is dus geen toeval. Verder een aantal luidsprekers in verschillende richtingen en enkele stokachtige objecten. Ik probeer te begrijpen wat deze zijn, of ze iets betekenen, of wat het zou betekenen als ze er niet waren. De klank is indirect en ietwat gedempt, ik weet niet of ik het geluid van drijfhout zou herkennen als ik de titel niet kende – of is het dat überhaupt of verbeeld ik het me? Zoals zo vaak in geluidsinstallaties is het niet duidelijk wat ik als luisteraar moet doen. Ik stap een beetje rond, zet me dan in het midden en wissel dan nog maar twee keer van plaats. Door de opstelling van de luidsprekers, die in verschillende richtingen projecteren, is het geluid sowieso eerder immersief, en mengt zich ook met de sterke galm van de ruimte en geluiden van buiten. Na een tijdje neemt het binnengeluid de overhand en een compositie wordt duidelijk, ik herken verschillende geluidsbronnen, insecten, regen, dieren, en zo meer. Dat wordt echter steeds minder belangrijk. Meer en meer heb ik de indruk van een verhaal, of een pad dat de compositie volgt en ik denk terug aan een installatie van Annea Lockwood die ik eens bezocht en waar zij de Donau volgt en kleine geluids-vignettes aan elkaar rijgt.

Steeds meer neemt het geheel een zekere vorm aan voor mij en ik kan me erin ontspannen. Ik hou op me te veel vragen te stellen, iets te willen begrijpen – waarom deze klank of gene, waarom vogels, waarom een subwoofer – maar laat me drijven. In de ruimte van KIOSK is er een speciale akoestiek, met veel galm en een constante aanwezigheid van het buiten. Binnen en buiten zijn zeer verschillend, maar ze maken een geheel. En nu daagt me, denk ik, waarnaar de titel refereert: een zekere uitwisselbaarheid van het geluidsmateriaal waarmee de compositie gemaakt werd en die de cohabitatie aangaat met ruimte en buitenruimte, de toevalligheid van het weer, tijd, en mezelf en mijn gemoedstoestand. En tenslotte krijg ik het gevoel dat ik het zelf ben, het drijfhout van deze installatie.