Runa Islam
Anatomical Study

Het werk van Runa Islam staat erom bekend steeds buiten gegeven kaders te kijken door een genuanceerde studie van perceptie en representatie. Vaak combineert de kunstenares een conceptuele en een experimentele benadering waardoor ze bestaande visuele mechanismen transformeert, verstoort of versterkt.

Voor de tentoonstelling Anatomical Study in KIOSK vond Islam een nieuwe benadering waarmee ze haar onderzoek naar visuele mechanismen, met name die van het medium film, uitbreidt. Om het hoofd te bieden aan een snel veranderend klimaat van bewegende-beeldtechnologieën, vond ze een manier om de materialen van het medium te herbekijken en te essentialiseren, wars van het verouderd geraken. Naast een aantal bestaande werken zet ze een reeks nieuwe sculpturen en tekeningen in om het medium te dissecteren en te analyseren.

In het begin van de twintigste eeuw deed de ruimte van KIOSK dienst als anatomisch auditorium voor studenten geneeskunde. Met deze geschiedenis in het achterhoofd presenteert Islam twee bestaande werken met de naam Anatomical Study (Instruments) en Anatomical Study I (2013/2014). De betekenis en methoden van dergelijke studies overnemend, gebruikt het eerste werk macrolenzen om de inhoud van twee replica zaadbanken te bestuderen en te kopiëren op 16mm-film door middel van dubbelopnametechnieken. Het tweede werk vertrekt vanuit een equivalentie tussen het materiaal van film en de delen van een lichaam. Het werk, in de vorm van een 16mm-projectorlens gegoten uit het zilver herwonnen uit filmnegatieven (een van de weinige materiële resten die de vluchtige opeenvolging van filmbeelden achterlaat), bewerkstelligt een alchemistische transformatie waarin oude lichamen nieuwe vormen opleveren.

De reeks nieuwe werken voor KIOSK gaat verder in dezelfde geest. Het ‘ruwe’ filmzilver wordt bijvoorbeeld onder de vorm van een reeks staven uitgestald als de beenderen van een achteroverleunend lichaam. Maar ook alledaagse voorwerpen uit de werkomgeving van Islams atelier worden het voorwerp van dergelijke sculpturen gemaakt uit negatiefzilver. Zo zijn er een aantal potloden die al jaren in het bezit van de kunstenares zijn, en een orchidee die lang in haar atelier stond. Waar de dode plant en haar wortels verbrand werden in het gietproces, zijn de potloden gegoten uit mallen, in een echo van het filmproces waarin negatieven en positieve prints een rol spelen.

In een voorbeeld van de eindeloze permutaties die ze voorstaat, instrumentaliseert Islam de gegoten potloden verder in de creatie van een reeks zilverstifttekeningen. Als tekeninstrument was de zilverstift vooral in de vroege renaissance populair. Islam hanteert dit niet vertrouwde medium schijnbaar aarzelend, alsof ze in een zakboekje voorbereidende schetsen maakt die haar onderwerp trachten te reconstrueren. Het afgebeelde omvat zowel architecturale details van de tentoonstellingsruimte als verwijzingen naar achttiende-eeuwse wassen anatomische modellen en zelfreflexieve tekeningen van de potloden zelf.

Islams werken worden hier vergezeld door een groep negentiende-eeuwse handgemaakte wassen orchideeën uit de collectie van de Londense Kew Gardens. Net als de anatomische modellen uit was waren deze artefacten bedoeld als didactische instrumenten in een tijd waar de fotografie nog in haar kinderschoenen stond. Dit mee in beschouwing nemen van een pre-fotografisch tijdvak helpt Islams experimenten in KIOSK scherp te stellen. Haar weetgierige onderzoek naar vormverschuivingen – van beeld naar object en terug – brengt vragen aan de oppervlakte over hoe representatie te kampen heeft met vormelijke beperkingen.

In haar reflectie op methodologieën uit verschillende disciplines – cinematografie, beeldhouwkunst en anatomisch onderzoek – werkt Islam in KIOSK door middel van zorgvuldig knip- en plakwerk van afzonderlijke fragmenten toe naar een nieuw, op maat gemaakt verhaal.

Met steun van White Cube, London.
Met dank aan de bruikleengever: Royal Botanic Gardens, Kew, London.

zaaltekst / persbericht / poster / editie